Trong suy nghĩ của người Việt nói riêng và người phương Đông nói chung, thờ cúng là một việc hết sức thiêng liêng và hệ trọng. Nơi đặt bàn thờ – hay không gian tâm linh tưởng nhớ – luôn là một không gian ý nghĩa hàng đầu, có giá trị lớn trong đời sống tinh thần của con người.

Bố trí không gian thờ cúng trong nhà ở
Bố trí không gian thờ cúng trong nhà ở
Bố trí không gian thờ cúng trong nhà ở
Một nhà phố có không gian thờ đặt ở sảnh, kế sân vườn, gợi nhắc không gian kiến trúc truyền thống

Trong nhà ở dân gian – dù là nhà ba hay năm gian, vị trí của bàn thờ luôn được đặt vào gian giữa. Hướng bàn thờ cũng là hướng nhà (đa phần là hướng nam). Tất cả hài hoà với không gian kiến trúc ngôi nhà truyền thống có hiên, sân, vườn cây phía trước và cũng phù hợp với lối sống, sinh hoạt ở làng xã mang dấu ấn nông nghiệp.

Trong nhà ở hiện đại, tính chất, cấu trúc, diện tích đã thay đổi nhiều và rất đa dạng. Quan niệm xã hội, nhu cầu và thói quen sinh hoạt cũng có nhiều thay đổi, con người cũng tiếp cận với nhiều thông tin và cũng có nhiều quan điểm, tư duy khác xưa và khác nhau. Do vậy việc bố trí không gian thờ cúng cũng phong phú và đa dạng hơn.

Thông thường, với nhà phố, bàn thờ hay được đặt trong một phòng riêng. Để phù hợp cả yếu tố tâm linh và sinh hoạt thì phòng thờ là phòng trên cùng, dưới mái. Đây gần như là giải pháp phổ biến nhất, mà nếu chủ nhà không yêu cầu thì kiến trúc sư cũng thiết kế như vậy. Bàn thờ đặt trong phòng riêng đem đến sự trang nghiêm, kín đáo, tĩnh lặng, lại thông thoáng; và nếu gần sân thượng lại càng thuận lợi cho việc cúng ngoài trời, hay hoá vàng… Tuy nhiên giải pháp này cũng có nhược điểm là khó khăn khi đi lên các tầng trên – nhất là đối với người già. Khoảng cách này cũng gây tâm lý xa cách đối với không gian thờ cúng, mà nhiều khi người ta lên đó như là “nghĩa vụ” vào mồng một, ngày rằm hay giỗ tết. Còn trong các căn hộ chung cư, việc sử dụng một phòng dành riêng cho thờ cúng là rất khó vì không có nhiều phòng.

Vì lẽ đó, nhiều người đã tìm cách kéo gần không gian thờ cúng tới gần không gian sinh hoạt chung, không gian sảnh – tiền phòng, hay các phòng chức năng phù hợp khác. Thư viện, phòng làm việc, phòng trà, phòng sinh hoạt trang trọng là những nơi phù hợp để có thể đặt bàn thờ. Không nên đặt bàn thờ ở những phòng sinh hoạt chung ồn ào như phòng multimedia, phòng thể thao. Cũng không nên đặt bàn thờ trong phòng ngủ vì không trang trọng và khói nhang ảnh hưởng tới sức khoẻ người trong phòng; thêm nữa không gian thờ mang tính âm nên không phù hợp.

Nếu như phòng thờ là một phòng riêng biệt thì hệ thống tủ, bàn thờ phải có quy mô và hình thức tương xứng trong không gian đó để tạo nên sự trang nghiêm. Không cần là quá hoành tráng về kích thước nhưng không nên “lọt thỏm”, nhỏ bé trong phòng. Những nơi bàn thờ đặt ở các không gian khác như phòng sinh hoạt chung, phòng làm việc… cần thiết kế phù hợp về tỷ lệ với kích thước phòng, và tương quan với các đồ nội thất khác.

Ở những không gian này, tủ, bàn thờ nên được thiết kế đơn giản, tránh cầu kỳ lạc lõng, hay gây cảm giác nặng nề e sợ. Bàn thờ phải tạo được sự tôn nghiêm mà vẫn gần gũi với những người trong gia đình và các sinh hoạt chung khác. Vật liệu và màu sắc của không gian thờ cúng cũng phải phù hợp. Nên sử dụng các màu trầm, tốt nhất là màu gỗ nâu sậm. Các chi tiết kiến trúc – nội thất (lát sàn, trần, chiếu sáng…), các vật dụng, đồ thờ (bát nhang, đèn nến, lọ hoa…) nên bày theo lối đăng đối.

Ở các căn hộ chung cư, trong trường hợp tủ thờ để ở phòng chức năng nào đó hay không gian chung, thì tủ thờ có thể kết hợp với chức năng khác như tủ trang trí, tủ bày đồ lưu niệm – tất nhiên vẫn trên nguyên tắc phù hợp với không gian chung và các đồ nội thất khác. Ở tủ này nên có một ngăn riêng để các đồ thờ cúng liên quan như nhang, nến, gia phả, …

Bố trí không gian thờ cúng trong nhà ở

Bố trí không gian thờ cúng trong nhà ở
Một nhà phố có phòng thờ được đặt trên tầng cao, áp sân thượng

Bố trí không gian thờ cúng trong nhà ở

Bố trí không gian thờ cúng trong nhà ở
Bàn thờ đặt trong khu vực sinh hoạt chung ở một căn hộ chung cư

Những điều cần lưu ý khi bố trí phòng thờ

Khi thiết kế hay bài trí, sắp đặt cho không gian thờ cúng, phải lưu ý một số vấn đề sau:

– Tránh đặt bàn thờ gần luồng hút gió mạnh, gây “động” và có thể thổi tàn lửa nhang ra chỗ khác gây cháy. Mặt bàn thờ nên đặt một tấm kính để bảo đảm an toàn.

– Không gian đặt bàn thờ phải đủ thông thoáng. Không nên đặt bàn thờ cao quá gây khó khăn cho việc thờ cúng, cũng không nên đặt thấp quá thiếu trang nghiêm. Trong các trường hợp bàn thờ treo hay tủ thờ cao, phải đảm bảo khoảng cách tới trần không nhỏ quá, tránh quẩn khói và gây ám vàng trần. Để khắc phục, có thể gắn một tấm kính ở phía trên trần.

– Chiếu sáng trong phòng thờ và trên bàn thờ không nên sử dụng ánh sáng trắng mà nên dùng ánh sáng vàng, gây cảm giác ấm cúng; nguồn sáng gián tiếp, tránh gây chói như đèn hắt tường. Bố trí chiếu sáng nên đăng đối theo bàn thờ. Kiểu dáng, chất liệu của đèn cũng cần phù hợp với tủ thờ và không gian chung.

Bố trí không gian thờ cúng trong nhà ở

Bố trí không gian thờ cúng trong nhà ở
Bàn thờ đặt trong phòng làm việc ở một căn hộ chung cư
CTY CP TƯ VẤN THIẾT KẾ XÂY DỰNG TAKA
Địa chỉ: 31/12 Thạnh Xuân 14, Phường Thạnh Xuân, Quận 12
Hotline: 0777.882.711 | 0971.620.697
Email: xaydungtaka@gmail.com
Website: xaydungtaka.com | congtyxaydung.net

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *